Home About us Products Services Contact us Bookmark
:: wikimiki.org ::
Szkoła Główna Handlowa W Warszawie

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Szkoła Główna Handlowa (SGH, w latach 1949-1989 Szkoła Główna Planowania i Statystyki, SGPiS) to najstarsza uczelnia ekonomiczna w Polsce. Jej siedziba mieści się na warszawskim Mokotowie w bezpośrednim sąsiedztwie stacji metra Pole Mokotowskie. Szkoła istnieje nieprzerwanie od 1906 r., a w chwili obecnej uczelnię kończy około 2000 studentów rocznie. Inne, historyczne nazwy uczelni to: Prywatne Kursy Handlowe Męskie Augusta Zielińskiego, Wyższe Kursy Handlowe im. Augusta Zielińskiego, Wyższa Szkoła Handlowa, Miejska Szkoła Handlowa. Angielska nazwa brzmi: Warsaw School of Economics.

Kierunki studiów

SGH jest uczelnią bezwydziałową. Edukacja w ramach programu studiów stacjonarnych podzielona jest na dwa etapy: Studium Podstawowe oraz Studium Dyplomowe. Trwające 3 semestry Studium Podstawowe ma jednolity program i jest obowiązkowe dla wszystkich studentów i obejmuje wiedzę ogólną i podstawy wiedzy ekonomicznej. Studium Dyplomowe kształtowane jest indywidualnie przez każdego ze studentów. Do zaliczenia poszczególnych kierunków (a także semestrów) potrzebne jest uzyskanie wymaganego minimum punktowego. Poszczególne przedmioty podzielone są na wymagane dla poszczególnych kierunków, fakultatywne dla tychże kierunków oraz przedmioty dodatkowe, dzięki którym rozwijać można wiedzę niepowiązaną z konkretnymi kierunkami. Poszczególne kierunki mogą mieć różne minima punktowe dla każdego z tych rodzajów przedmiotów. Aby móc uzyskać tytuł magistra, należy zrealizować program jednego z kierunków (lub kilku z nich):
- ekonomia,
- europeistyka,
- finanse i bankowość,
- gospodarka przestrzenna,
- gospodarka publiczna,
- metody ilościowe w ekonomii i systemy informacyjne,
- stosunki międzynarodowe,
- zarządzanie i marketing. Również z nich wszystkich, poza kierunkiem ekonomia, otrzymać można licencjat. Ponadto uczelnia oferuje studia MBA i liczne kursy podyplomowe z zakresu m.in. administracji, rachunkowości czy zarządzania. [http://akson.sgh.waw.pl/podyplomowe/ Więcej]

Struktura uczelni

Tak jak studenci podzieleni są na studia, tak jednostki dydaktyczne - katedry i instytuty -podzielone są na zrzeszenia zwanych kolegiami, którym przypisani są pracownicy naukowi oraz doktoranci. Na czele każdego z kolegiów stoi dziekan. W SGH działa 5 kolegiów:
- Kolegium Analiz Ekonomicznych (KAE)
- Kolegium Ekonomiczno-Społeczne (KSE)
- Kolegium Gospodarki Światowej (KGŚ)
- Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie (KNoP)
- Kolegium Zarządzania i Finansów (KZiF)
Na uczelni działają również jednostki pozakolegialne jak Centrum Pedagogiczne czy Centrum Nauki Języków Obcych. [http://www.sgh.waw.pl/uczelnia/struktura/kolegia/ Więcej]

Współpraca z zagranicą

Szkoła Główna Handlowa uczestniczy w licznych programach wymiany i współpracy z innymi uczelniami, oferując swoim studentom oraz pracownikom naukowym porównanie doświadczeń w szkołach partnerskich, i przyjmując gości z innych krajów. Najważniejsze programy współpracy:
- Socrates-Erasmus
- CEMS - [http://www.cems.org/general/index.php Community of European Management Schools]
- Polsko-Niemieckie Forum Akademickie przy SGH
- Podwójny dyplom SGH-Sciences Po
- [http://www.pimnetwork.org/ Partnership in International Management] - program ogólnoświatowy
- Umowy bilateralne i inne. Szczególnym powodem do dumy jest wymiana w ramach CEMS (organizacji zrzeszającej po jednej uczelni ekonomicznej z wybranych krajów europejskich) oraz PIM (m.in. USA, Kanada, Meksyk, Singapur) oraz programy MBA oferowane we współpracy z kanadyjskim UQAM (University of Quebec at Montreal) - CEMBA lub z Uniwersytetem Minnesoty - WEMBA.

Działalność studencka

Wewnątrz uczelni, jak i poza jej murami, studenci prowadzą aktywne życie w ramach licznych organizacji oraz kół naukowych. Zdaniem wielu studentów, a także wykładowców i zewnętrznych obserwatorów, właśnie to zaangażowanie świadczy o sile uczelni i kultury w niej panującej. W budynku głównym odbywają się w roku liczne otwarte imprezy tematyczne i konferencje, a także projekcje w DKF Overground. Od 1996 roku ukazuje się też miesięcznik studencki Magiel.

Znani wykładowcy i absolwenci

Przez blisko 100 lat swojej działalności wiele znanych i znaczących dla polskiej polityki i ekonomii osób związanych było z warszawską Szkołą Główną Handlową, m.in. Stefan Starzyński (bohaterski prezydent Warszawy, wykładowca SGH przed II wojną światową), Oskar Lange (rektor SGPiS), Leszek Balcerowicz, Andrzej Olechowski, Dariusz Rosati, Danuta Hübner, Józef Oleksy, Marek Góra, Adam Glapiński, Jerzy Kropiwnicki, Marek Borowski. Absolwentkami SGH są również znane polskie lekkoatletki: Grażyna Rabsztyn i Teresa Sukniewicz-Kleiber a także wybitny dziennikarz sportowy Tomasz Hopfer.

Rektorzy SGH

# Bolesław Miklaszewski – rektor Wyższej Szkoły Handlowej (1925–1928, 1932–1933) i Szkoły Głównej Handlowej (1933–1937) # Jan Dmochowski – rektor WSH (1928) # Bolesław Markowski - rektor WSH (1928–1929) # Antoni Sujkowski – rektor WSH (1929–1931) # Aleksander Jackowski – rektor WSH (1931–1932) # Julian Makowski – rektor SGH (1937–1940) # Edward Lipiński – rektor Miejskiej Szkoły Handlowej (1941–1944) # Jerzy Loth – rektor SGH (1945–1946) # Aleksy Wakar – rektor SGH (1946–1947) # Andrzej Grodek – rektor SGH (1947–1949), rektor Szkoły Głównej Planowania i Statystyki (1955–1959) # Czesław Nowiński – rektor SGPiS (1949–1952) # Oskar Lange – rektor SGPiS (1952–1955) # Kazimierz Romaniuk – rektor SGPiS (1959–1965) # Wiesław Sadowski – rektor SGPiS (1965–1978) # Stanisław Nowacki – rektor SGPiS (1978–1983) # Zygmunt Bosiakowski – rektor SGPiS (1983–1990) # Aleksander Müller – rektor SGPiS (1990–1991), rektor SGH (1991–1993) # Janina Jóźwiak – rektor SGH (1993-1999) # Marek Rocki – rektor SGH (1999–2005) # Adam Budnikowski - rektor SGH (2005-)

Linki zewnętrzne


- [http://www.sgh.waw.pl/ Strona Szkoły Głównej Handlowej]
- [http://maps.google.com/maps?ll=52.208909,21.009035&spn=0.006972,0.009907&t=k&hl=en SGH w Google Maps] Kategoria:Warszawa Kategoria:Polskie uczelnie wyższe

1949


- 1949 ko:1949년 ms:1949 ja:1949年 simple:1949 th:พ.ศ. 2492

Ekonomia

Ekonomia to nauka społeczna analizująca i opisująca produkcję, dystrybucję i konsumpcję dóbr. Ekonomia jest nauką o tym, jak jednostka i społeczeństwo decydują o wykorzystaniu rzadkich zasobów - ktore mogą mieć także inne, alternatywne, zastosowania - w celu wywarzania różnych dóbr i rozdzielania ich na konsumpcję obecną lub przyszłą, pomiędzy różne osoby i różne grupy w spoleczeństwie. Jednym z podstawowych pojęć ekonomii jest rzadkość. Niemal wszystko jest rzadkie: żadna ilość dóbr nie jest w stanie całkowicie usatysfakcjonować społeczeństwa, bez względu na stopień zamożności każdy chce mieć więcej. Ekonomia nazywa ten stan nieograniczonością potrzeb ludzkich. Przedmiot zainteresowania ekonomii częściowo pokrywa się z zagadnieniami badanymi w ramach innych nauk społecznych, ale ekonomia zajmuje się głównie relacjami zachodzącymi między kupującym, a sprzedającym oraz analizą rynku. Tradycyjnie ekonomię dzieli się na mikroekonomię (microeconomics), która zajmuje się zachowaniem indywidualnego konsumenta, przedsiębiorcy, handlowca, rolnika oraz makroekonomię (macroeconomics), która skupia swoją uwagę na badaniu takich wielkości jak całkowity dochód gospodarki, odsetek osób zatrudnionych, przepływ kapitału. Dzisiaj ekonomiści, uwzględniając oddziaływanie handlu zagranicznego i wzajemne powiązania gospodarcze na świecie, wyróżniają również dodatkowo, jako działy ekonomii, międzynarodowe stosunki gospodarcze (international economics) - zajmujące się uwzględnieniem wpływu międzynarodowej wymiany handlowej na gospodarkę państwa oraz gospodarkę światową (global economics) - dział ekonomii zajmujący się gospodarką całego świata jako jednego organizmu. Pod pojęciem ekonomii pozytywnej rozumie się stwierdzenia będące naukowym i obiektywnym wyjaśnieniem funkcjonowania gospodarki (na przykład do ekonomii pozytywnej należy stwierdzenie "Dwukrotne zwiększenie opodatkowania wyrobów tytoniowych spowoduje spadek ich konsumpcji"), natomiast sądy ekonomiczne oparte na subiektywnym systemie wartościowania określane są mianem ekonomii normatywnej (przykładowo "Rząd polski powinien prowadzić politykę mającą na celu obniżenie poziomu konsumpcji wyrobów tytoniowych").

Co to jest ekonomia?

Nauka o procesach gospodarczych, tzn. procesach produkcji, podziału, wymiany i konsumpcji środków zaspokajania ludzkich potrzeb. Stara się ona wykrywać i opisywać pewne ogólne prawidłowości rządzące tymi procesami zwane prawami ekonomicznymi. Przedmiotem jej zainteresowania jest gospodarowanie w warunkach ograniczoności zasobów, z których ludzie korzystają, a więc sposoby działania ludzi w różnych warunkach społeczno-gospodarczych, polegające na rozdziale tych zasobów pomiędzy różne konkurencyjne zastosowania, a także kryteria alokacji tych zasobów i jej efektywności. Ekonomia jest zarówno nauką opisową jak i teoretyczną. Opisową - gdyż bada relacje między celami i środkami oraz alternatywnymi możliwościami ich użycia. Teoretyczną - ponieważ dąży do wykrycia prawidłowości, które rządzą procesami gospodarczymi. Ekonomia dzieli się na normatywną (postulatywną) i pozytywną. Ekonomia normatywna formułuje oceny wartościujące, tzn. postuluje jakie powinny być ceny, płace, zatrudnienie, czy poziom produkcji, a także jaka polityka gospodarcza jest właściwa, a jaka nie. Ekonomia pozytywna opisuje istniejącą rzeczywistość i nie formułuje sądów wartościujących. Przyjmuje ona tę rzeczywistość taką jaka ona jest, a jej celem jest badanie, opisywanie i ustalanie wpływu zmian wielkości ekonomicznych (zmiany cen, płac, kursów walutowych itp.) na efektywność gospodarowania.

Historia

Termin ekonomia pochodzi z greckiego oikos — dom i nomos — prawo, reguła. Pierwszy raz pojawia się u Xenofonta, (taki tytuł nosi jedno z jego dzieł). Starożytni przez to słowo rozumieli zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Na temat właściwych sposobów gospodarowania: pracowania, handlowania, gromadzenia zapasów, oddawania i darowania długów, wypowiadały się wielkie religie, traktując je jako ważne, ale nie najważniejsze kwestie. Potępiano lichwę, zatrzymywanie płacy robotnikom, kradzież i wyzysk, pochwalano darowanie długów, widząc w tym jeden z najważniejszych przejawów miłości bliźniego i miłosierdzia. Duchowni kościołów chrześcijańskich także potępiali lichwę, nieuczciwość i nadmierne bogacenie się, ale pozostawali zależni od chłopskiej dziesięciny i od władzy świeckiej, więc nie ingerowali w te sprawy bezpośrednio. W XVI i XVII wieku wraz z odkryciem Ameryki i początkiem eksploatacji Nowego Świata przez Hiszpanię i Portugalię (szybko bogacących się na tej działalności), rozpoczęło się gospodarcze konkurowanie państw. Mieszkańcy Francji, Anglii i Włoch zastanawiali się skąd czerpać zyski, które utożsamiali z posiadaniem złota i srebra. Anglik Francis Drake rabował złoto napadając jako korsarz na hiszpańskie statki. Robił to przynajmniej częściowo także w interesie Anglii. Później odkrył dla Anglii drogę do Indii wokół Przylądka Dobrej Nadziei, co umożliwiło Anglii ekspansję kolonialną nie tylko w Ameryce Północnej, ale i w Azji oraz w Afryce. Drake został obdarzony szlachectwem przez królową angielską Elżbietę I i przyczynił się do sukcesów Anglii w wojnie morskiej z Hiszpanią. W 1613 roku Włoch Antoni Serra napisał traktat: O przyczynach, które mogą sprowadzić dostatek złota i srebra w królestwach pozbawionych kopalń. We Francji, Anglii, Portugalii i innych krajach wprowadzono drobiazgowe przepisy dotyczące działań gospodarczych: zakaz wywozu złota, ograniczenia przywozu dóbr np. bydła, premie eksportowe na wyroby poszczególnych gałęzi przemysłu. Zawierano międzypaństwowe traktaty handlowe. Propagowano handel zagraniczny, a zwłaszcza eksport własnych towarów, oraz wprowadzanie barier celnych chroniących własny rynek. Działania te miały na celu wzrost bogactwa, rozumianego jako wzrost ilości złota i srebra w kraju. Jak napisał później Adam Smith: propagowano jednych producentów kosztem drugich, pojawiło się zjawisko korupcji, a za wszystko płacili konsumenci. Zespół takich działań nazwano później merkantylizmem, z wyraźnym negatywnym zabarwieniem emocjonalnym, częściowo tylko słusznym, bowiem merkantyliści zgłębili wiele aspektów ekonomii lepiej od późniejszych liberałów, grzesząc jednak nadmiernym nacjonalizmem. Do zniesienia merkantylizmu w połowie XVIII wieku we Francji przyczynili się między innymi Rousseau i Monteskiusz, głosząc potrzebę uwolnienia gospodarki od sztucznych i krępujących ją przepisów. Wkrótce Francuzi stworzyli podwaliny pod nowożytną ekonomię. Pierwszymi ludźmi, którzy sami siebie nazywali ekonomistami (Smith wyśmiewał tą nazwę), byli myśliciele francuscy: fizjokraci. Jednym z najbardziej znanych wśród nich był François Quesnay (1694-1774), który wydał w 1758 roku dwa dzieła: Obraz ekonomiczny oraz Naczelne zasady rządu ekonomicznego. Fizjokraci wprowadzili do ekonomii dwie nowe zasady przeciwne merkantylizmowi. Pierwsza to postulat oparcia gospodarki na rolnictwie. Głosili przewagę rolnictwa, górnictwa i rybołówstwa nad handlem i przemysłem. Traktowali ziemię jako źródło bogactwa, a rolników i górników jako jedyną warstwę wytwórczą. Produkcja zdaniem fizjokratów nie wytwarza bogactw, a jedynie przekształca i poddaje redystrybucji efekty pracy klasy wytwórczej. Drugą zasadą przeciwną merkantylizmowi była wprowadzona przez Paul-Pierre Mercier de la Rivière’a (1720-1793) zasada „przyrodzonego i niezmiennego porządku społecznego”, według którego należało działać; uznać go i pozostawić mu zupełną wolność: „laisser faire, laisser passer”. Obie zasady prowadziły do przywrócenia korzystnych warunków dla swobodnej działalności gospodarczej po czasach merkantylizmu. Pierwsza zasada stwierdzała pierwszeństwo rolnictwa i pozyskiwania surow-ców, ale nie doceniała wartości pracy ludzkiej w przemyśle, (co uwypuklił Adam Smith, który podobnie jak fizjokraci krytykował merkantylizm). Druga zasada naturalnego porządku nawiązywała do pozytywnych idei Oświecenia, potrzeby harmonii w rozwoju gospodarczym. Była postulatem wprowadzenia rzeczywistej wolności gospodarczej i została kompletnie wypaczona w późniejszych wersjach angielskiego liberalizmu ekonomicznego, do czego niebawem wrócimy. Jak wyglądała francuska wersja: laisser faire, laisser passer z XVIII wieku można przeczytać np. u Karola Gide'a w jego Zasadach ekonomii społecznej z początku ubiegłego stulecia: "Główne zasady fizjokratów są mniej więcej następujące. Wzrost dobrobytu narodowego zależy od czystego dochodu, który dać może tylko ziemia, albowiem w przemyśle i handlu jedynie przerabiamy lub mieniamy istniejące rzeczy, podczas gdy rolnik i górnik uzyskują dobra zupełnie nowe, których przedtem nie było, bądź to wydobywając je z łona ziemi, bądź też zawdzięczając je twórczym siłom przy-rody, np. urodzajności gruntu. Gdyby nie było rolnictwa, nie byłoby ani handlu ani przemysłu, bo nie byłoby środków produkcji i towarów, lecz z drugiej znowu strony w braku produkcji przemysłowo-handlowej, rolnik musiałby się starać o zaspo-kojenie wszystkich swych potrzeb, o swe utrzymanie, narzędzia itp., a tem samem nie mógłby tyle sił i czasu poświęcić uprawie roli. Dlatego też handel i przemysł są wprawdzie zawodami drugorzędnemi, zeleżnemi od rolnictwa lecz użytecznemi. Obok tego istnieje jeszcze w społeczeństwie klasa właścicieli ziemskich, którzy nie pracują wcale, tylko pobierają czynsz dzierżawny od rolników. Ponieważ tylko ziemia daje dochód czysty, przeto w imię dobrobytu narodowego należy się starać o jak największy rozwój rolnictwa. Dojdzie do tego, jeżeli rolnictwo, przemysł i handel zwolni się ze wszystkich ograniczeń i ciężarów, przede wszystkiem od ceł, opłat i podatków, gdyż zabierając część dochodów rolnikowi, nie pozostawia mu się dość środków na rozszerzenie uprawy ziemi, a nakładając ciężary na przemysł i han-del, tworzy się wysokie ceny na towary niezbędne rolnictwu i w ten sposób znowu mu się szkodzi. Stąd też dla rolników, jako dla klasy wytwórczej i dla kupców i przemysłowców, jako dla klasy zależnej od rolnictwa, lecz potrzebnej dla niego, powinno się wprowadzić zupełną wolność gospodarczą; natomiast wszystkie ciężary ma ponosić klasa wolna, tj. właściciele ziemscy, którzy będą je opłacać ze swego niezasłużonego czynszu dzierżawnego, bez żadnej szkody dla gospodarstwa narodowego". Dzisiaj koncepcję fizjokratów łatwo jest uzupełnić o postulat rozwoju przemysłu, który jest równie ważny w zaspokajaniu potrzeb wspólnoty jak rolnictwo i górnictwo, bowiem społeczeństwo nie spożywa wyłącznie wydobytych surowców (węgiel, gaz), ale dokonuje ich przerobu (ropa naftowa, rudy metali) na wiele użytecznych produktów. Podobnie jest z przetwórstwem produktów rolnych. Zwraca także uwagę postulat opodatkowania wyłącznie klasy wolnej, nieprodukcyjnej, żyjącej z pracy innych ludzi. W 1776 roku Szkot Adam Smith (1723-1790) wydał dzieło, które nagłośnione odpowiednio okazało się przełomowe dla ekonomii. Byla to pierwsza książka dotycząca tzw. ekonomii klasycznej pod tytułem "Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów" Traktat opisywał procesy gospodarcze i stał się motorem dalszego rozwoju angielskiej ekonomii — choć w istocie ekonomię tę bardzo poważnie wypaczał. Dzisiaj Adam Smith nazywany jest często i całkowicie niesłusznie: ojcem ekonomii, a hasło: laissez-faire (pozwólcie działać) utożsamia się z angielską doktryną liberalizmu, chociaż historycznie wywodzi się ono od fizjokratów a swe najgłębsze korzenie ma w myśli Rousseau. Smith — wzorem swoich angielskich poprzedników — głosił pochwałę ludzkiej pracy, traktując ją jako źródło wartości i bogactwa. Koncepcja fizjokratów podkreślała wolność jednostki, ale jednocześnie potrzebę harmonii w społeczeństwie, natomiast koncepcja liberalna kładła większy nacisk na swobodę działania, nie troszcząc się o następstwa gospodarki. Zakładano, że wszystko ułoży się samo. „Niewidzialna ręka rynku” znajdzie najlepsze rozwiązanie dla całej gospodarki. Smith wierzył, że możliwy jest w miarę równomierny wzrost bogactwa wśród ludzi i że suma działań poszczególnych ludzi, którzy chcą się stać bardziej zamożnymi, prowadzi do szczęśliwego bogacenia się całej wspólnoty — jak sam pisał: „każdy prowadzony jest niewidzialną ręką, by przyczyniać się do celu, który nie leżał w jego zamiarach”. Jednak zazwyczaj zysk jednych to strata drugich. Jeżeli bogaci się cały naród to najczęściej kosztem innych narodów, które eksploatuje. Do rewolucji przemysłowej w Anglii mogło dojść m.in. dzięki wojennym rabunkom Irlandii, odbieraniu szkockim i angielskim chłopom ziemi i wpędzaniu ich w skrajną nędzę, (rugi chłopskie prowadzone już od XV stulecia, w XVIII wieku uległy intensyfikacji). „Wolnych” chłopów zatrudniano jako najemników za głodową płacę w posiadłościach ziemskich, a później w przemyśle, gdzie wyzysk był jeszcze większy. Innym czynnikiem wzrostu gospodarczego było kumulowanie zysków, jakie dawała eksploatacja Indian i Murzynów w koloniach oraz handel niewolnikami. Sam Adam Smith pisał o eksploatacji kolonii: „szaleńcza zachłanność i niesprawiedliwość”. Pomyślność i rozwój (tzw. bogactwo) wielu państw europejskich zostało okupione grabieżą i ludobójstwem dokonanym na rdzennych mieszkańcach obu Ameryk, części Afryki i Azji. W następnych stuleciach poziom życia ludności państw uprzemysłowionych wzrastał, ale było to uwarunkowane dalszą eksploatacją krajów trzeciego świata (a obecnie także środkowoeuropejskich byłych państw socjalistycznych) i nie zmniejszało dysproporcji majątkowych w społeczeństwach państw uprzemysłowionych. Sukces liberalizmu ekonomicznego polegał na stworzeniu warunków do bezwzględnego eksploatowania innych ludzi, a jednocześnie nadaniu tym działaniom, pozoru szlachetnej działalności dla dobra ogółu. Hasło laissez-faire w oryginalnym wydaniu francuskim było połączone z koncepcją harmonii społecznej i wizją sprawiedliwego ładu wewnątrz wspólnoty. Idea zgody na przyrodzony porządek naturalny, nie występowała jako zgoda na prawo silniejszego, bogat-szego, bardziej sprytnego, czy też najbardziej bezwzględnego, ale jako dążenie do harmonii społecznej, sprawiedliwego obciążenia podatkami, ułatwiania działalności gospodarczej tym ludziom, którzy zaspokajają podstawowe potrzeby wspólnoty. Stąd nacisk kładziony na rolnictwo. Pierwotne znaczenie hasła laissez-faire to: pozwólcie działać dla dobra powszechnego. W anglosaskim wydaniu, słowa te nabrały znaczenia charakterystycznego dla liberalizmu: pozwólcie działać, bo chcemy się bogacić. Stały się zupełnie innym hasłem, hasłem wolności dla najbogatszych i były przez nich rozumiane jako zgoda na ich samowolę. Prymat zasady chciwości, do którego przyczynił się Adam Smith swoim dziełem, położył kres ścieraniu się w angielskiej ekonomi dwóch trendów. Pierwszym trendem była ekonomia bezwzględna i egoistyczna; realizowana w ścisłym związku z działalnością Olivera Cromwella. Polegała ona na planowaniu i finansowaniu długotrwałej zaborczej wojny oraz na rachowaniu zdobyczy wojennych. Drugim trendem, który został dzięki dziełu Smitha wyeliminowany, była obywatelska troska i zaradność. Przyjrzyjmy się w lapidarnym skrócie angielskiej ekonomii zanim pojawił się w niej Adam Smith. Początkiem bezwzględnej ekonomi, stosowanej w Anglii była „arytmetyka polityczna” Williama Petty’ego (1623-1687). Ten angielski ekonomista pracował jako nadzorca rządowy w służbie Olivera Cromwella, przy pomiarach majątków skonfiskowanych po wojnie w Irlandii. W swojej późniejszej działalności naukowej pisał: "Metoda jaką [...] stosuję nie jest jeszcze często w użyciu. Zamiast używać tylko słów porównujących i opisujących oraz argumentów intelektualnych, wybieram kierunek (jako specjalista od arytmetyki politycznej czyniłem to od dawna) na wyrażanie się za pomocą liczb, wag i miar, korzystajac tylko z argumentów rozumu lub rozważając tylko te przyczyny, które mają swe podstawy w przyrodzie". Niechęć do argumentacji łatwo powstaje u człowieka, który ograbia swoich bliźnich po zaborczej wojnie. Wprowadzenie redukcjonizmu etycznego do ekonomii miało jedno ze swych źródeł w agresywnej polityce Olivera Cromwella. Historia ekonomii obnaża intencje wypraw wojennych jakie prowadził późniejszy lord protektor. Potwierdzeniem takiego trendu w ekonomii była także działalność Charlesa Davenant’a (1656-1714), który napisał książkę O sposobach i środkach zaopatrzenia wojny (1695) —pierwsze dzieło całkowicie poświęcone zasadom finansowania przyszłej (planowanej) wojny w dużej skali. Stanowisko poznawcze protoplastów liberalizmu, wynikało z zasad samotnego umysłu. Nie zawierało w sobie względów etycznych ani moralnych, jakie towarzyszyły myśli chrześcijańskiej. Ludzie ci wypracowali podstawy teorii, które w dziele Smitha zostały powtórzone. Kluczową rolę ludzkiej pracy pierwszy docenił William Petty, bowiem jej efekty szacował za pomocą „arytmetyki politycznej”. Jego słowa: „ojcem bogactwa jest praca, a matką — ziemia” na długo zakorzeniły się w podręcznikach ekonomii. Petty potrafił docenić (i oszacować) także wartość ziemi. Cena ziemi równała się, według Petty’ego; wartości renty gruntowej uzyskanej w ciągu 21 lat, bowiem tyle lat przeciętnie żyją na niej razem jej właściciele; Dziadek (50 lat), ojciec (28 lat) i syn (7 lat). Renta gruntowa to rodzaj lichwy, Petty akceptował ją i stwierdzał, że wielkość procentu sama się ustali na poziomie ceny rynkowej. Wartość pracy najemnej ustalał natomiast na poziomie minimum kosztów utrzymania (dniówka robocza). co wskazuje na całkowicie instrumentalny stosunek do pracującego człowieka. Pozostałe idee angielskiego liberalizmu także zostały wypracowane w epoce poprzedzającej pisma Smitha. Dudley North (1641-1691), głosił postulat braku ingerencji państwa i wierzył w samoregulację mechanizmu gospodarczego. Był prekursorem teorii równowagi ekonomicznej. Głosił także ideę jedności gospodarki światowej. Stwierdzał, że „bogactwo jednego kraju nie może pochodzić z nie ekwiwalentnej wymiany i straty drugiego kraju”. Josiah Tucker (1723-1799), nauczyciel Adama Smitha, za podstawową motywację działań gospodarczych uznawał korzyść własną człowieka. Ale właśnie dlatego uznawał rolę rządu za ważną. Według niego; „rząd ma tak kierować interesami prywatnymi, aby sprzyjały one dobru ogólnemu. Prawdziwe bogactwo stanowi — według niego — praca, z czego wynika postulat stwarzania przez państwo warunków do szybkiego wzrostu ludności i zatrudnienia”. Tucker rozumiał, że dobro powszechne nie pojawia się w gospodarce i społeczeństwie samo, ale że jest efektem celowego wysiłku człowieka opartego na wyznawanych wartościach i ideach. Smith zagubił to przesłanie i tak naprawdę zastopował rozwój angielskiej ekonomii. Odwołał się do naiwnego wyobrażenia fizjokratów, którzy uzasadniali francuski feudalizm rolą Opatrzności. U Smitha teoria ta została nazwana „niewidzialną ręką” już w Teorii uczuć moralnych (1759): "To, co wytwarza ziemia, zawsze żywi niemal wszystkich mieszkańców, których może wyżywić. Bogaci wybierają z kopca jedynie wszystko to, co jest najcenniejsze i najprzyjemniejsze. Spożywają niewiele więcej niż człowiek biedny, i pomimo naturalnego samolubstwa i zachłanności, choć mają na względzie tylko własną wygodę, [...] dzielą z biedakami produkt ich wkładu do pomnażanych zbiorów. Niewidzialna ręka prowadzi ich do dokonania nieomal takiego samego podziału artykułów pierwszej potrzeby, który by następował, gdyby podzielić ziemię na jednakowe części między wszystkich jej mieszkańców i w ten sposób samorzutnie i bezwiednie przyczynia się do zwiększenia korzyści społeczeństwa i dostarcza środków do rozmnażania gatunków". Aby dobrze zilustrować przemianę idei gospodarczej harmonii, jaka została naszkicowana przez fizjokratów, w angielski liberalizm ekonomiczny oparty na idei osobistego powodzenia, warto przytoczyć fragment traktatu Adama Smitha "Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów" : "Człowiek [...] nie ma innego środka, by skłonić ich [swych bliźnich] do działania w myśl swych pragnień, usiłuje osiągnąć przychylność służalstwem i pochlebstwami. Nie ma on jednak czasu by robić to w każdej okoliczności. W cywilizowanym społeczeństwie potrzebuje nieustannie współdziałania i pomocy wielkiej liczby ludzi, podczas gdy całe jego życie wystarczy zaledwie, by pozyskać przyjaźń kilku osób. [...] Człowiek prawie ciągle potrzebuje pomocy swych bliźnich i na próżno szukałby jej jedynie w ich życzliwości. Jest bardziej prawdopodobne, że nakłoni ich do pomocy, gdy potrafi przemówić do ich egoizmu i pokazać im, że jest dla nich samych korzystne, by zrobili to czego od nich żąda. Każdy kto proponuje drugiemu jakiś interes, postępuje w ten sposób. Daj mi to, czego ja chcę, a otrzymasz to, czego ty chcesz [...] Nie od przychylności rzeźnika, piwowara czy piekarza oczekujemy naszego obiadu, lecz od ich dbałości o własny interes. Zwracamy się nie do ich humanitarności, lecz do egoizmu i nie mówimy im o naszych własnych potrzebach, lecz o ich korzyściach. Jedynie żebrak godzi się z tym, aby zależeć głównie od łaski współobywateli". To rozumowanie do dzisiaj jest używane jako poważny argument na rzecz egoizmu. Smith zdawał sobie sprawę ze wzajemnej zależności ludzi pomiędzy sobą, co w przytaczanym fragmencie zasygnalizowane jest dwukrotnie, ale nie wyciągał z tego właściwego wniosku; że to od umiejętności współdziałania i jej etycznej lub religijnej zasady, zależy los ludzi i całej wspólnoty. Zamiast tego oparł się na bardzo powierzchownym spostrzeżeniu, że ludzie są bardziej skłonni do działania dla własnych korzyści, niż na cudzą rzecz. To jego odkrycie, jest w zasadzie rażącym, ale podanym z dowcipem, uproszczeniem. Zdominowało ono myślenie ekonomiczne i niepodzielnie panuje w ekonomii do dzisiaj, przyczyniając się do jej antyhumanistycznego charakteru. Idea oparcia życia gospodarczego na zasadzie społecznego solidaryzmu została „skompromitowana” poprzez porównanie jej do „służalstwa”, „pochlebstwa”, „żebrania” i do udzielanej żebrakowi łaski. Smith nie był wierny swojemu nauczycielowi, kiedy zastąpił w ekonomii rolę rządowej polityki mającej na celu dobro ogółu — teorią dobroci egoizmu, a mechanizm równowagi gospodarczej Dudleya North’a, uzupełniony postulatem sprawiedliwego handlu — magiczną ideą „niewidzialnej ręki rynku”. (Nazywanie Smitha „ojcem ekonomii” to nieporozumienie). Do ducha idei Josiaha Tuckera w ekonomii angielskiej powrócił dopiero w XX wieku John Maynard Keynes (1886-1946) doprowadzając w efekcie do nacjonalizacji Banku Anglii (1946). Natomiast koncepcja jedności gospodarki światowej Northa została włączona do liberalizmu, ale bez idei handlu sprawiedliwego, który czeka na swoją realizację w XXI wieku.

Zobacz też


- przegląd zagadnień z zakresu ekonomii
- mikroekonomia, makroekonomia, ekonomika

Linki zewnętrzne


- [http://william-king.www.drexel.edu/top/prin/txt/EcoToC.html Podstawowe zagadnienia z Ekonomii (strona w języku angielskim)]
- ko:경제학 ja:経済学 simple:Economics th:เศรษฐศาสตร์

Polska

Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim, będące członkiem Unii Europejskiej oraz NATO. Graniczy z Niemcami, Czechami, Słowacją, Ukrainą, Białorusią, Litwą i Rosją.

Etymologia nazwy kraju

Nazwa Polska wywodzi się od plemienia Polan, zamieszkującego tereny obecnej Wielkopolski. Słowo Polanie można tłumaczyć jako "mieszkający na polach". Można przypuszczać, że głównym zajęciem tego plemienia była uprawa roli, w odróżnieniu od innych plemion np. Wiślan i Mazowszan, zamieszkujących tereny lesiste. W przeszłości używano łacińskich określeń terra Poloniae - ziemia Polska lub Regnum Poloniae. Nazwa Polska zaczęła być używana w odniesieniu do całego państwa w XI wieku. Ziemie Polan od XIV wieku nazywano Staropolską, a później Wielkopolską. A dla kontrastu ziemie południowe Małopolską. Inne nazwy Polski (Lechia, język perski Lachistan, litewskie Lenkija) i Polaków (ruskie Lach, węgierskie Lengyel) wywodzi się od nazwy plemienia Lędzian, które, jak się przypuszcza, zamieszkiwało w obecnej południowo-wschodniej części Polski. Słowo Rzeczpospolita oznacza republikę. :Zobacz też: [http://pl.wiktionary.org/wiki/Polska Wikisłownik: nazwa Polska w różnych językach świata.]

Symbole narodowe

Zgodnie z konstytucją z 2 kwietnia 1997 symbole narodowe Rzeczypospolitej Polskiej to:
- Godło Rzeczypospolitej Polskiej - wizerunek orła białego w koronie w czerwonym polu
- Barwy Rzeczypospolitej Polskiej - kolory biały i czerwony
- Hymn Rzeczypospolitej Polskiej - Mazurek Dąbrowskiego (zobacz: Polskie pieśni hymniczne)
Polska nie ma oficjalnej dewizy. Zamiast niej na wielu sztandarach i odznaczeniach, zarówno wojskowych jak i innych organizacji, widnieją słowa "Bóg, Honor, Ojczyzna", "Honor i Ojczyzna", "Żywią y bronią" lub "Za wolność waszą i naszą". Podobną rolę pełnią też czasem pierwsze słowa hymnu: "Jeszcze Polska nie zginęła", czy też "Roty": "Nie rzucim ziemi skąd nasz ród".

Polityka

Zobacz główny artykuł: polityka Polski

Ustrój polityczny

Zobacz główny artykuł: ustrój polityczny Polski Demokracja parlamentarna Zobacz także:
- Konstytucja 3 Maja
- Konstytucja Księstwa Warszawskiego
- Konstytucja Królestwa Polskiego
- Konstytucja Wolnego Miasta Krakowa i jego okręgu
- Mała Konstytucja z 1919
- Konstytucja marcowa
- Konstytucja kwietniowa
- Mała konstytucja z 1947
- Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej - 1952
- Mała Konstytucja z 1992
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej - 1997
- NSZZ "Solidarność"

Siły zbrojne

Zobacz główny artykuł: Wojsko Polskie

Podział administracyjny

:Zobacz więcej: Podział administracyjny Polski Od 1 stycznia 1999 roku obowiązuje trzystopniowy podział administracyjny kraju na województwa, powiaty i gminy. Województwa: gminy

Demografia

:Zobacz też: Demografia Polski, Polacy Polacy (w tysiącach)]] W okresie kształtowania się państwowości Polska obejmowała swym zasięgiem ziemie o powierzchni ponad ćwierć miliona km² z przeszło milionem mieszkańców. Za czasów Kazimierza Wielkiego obszar państwa (około 270 tys. km²) zamieszkiwało ponad 2,5 miliona osób. Dopiero unia z Litwą przyniosła radykalny przyrost demograficzny i terytorialny. Za czasów Batorego obszar państwa zbliżył się do 1 miliona km², zaś ludność w końcu XVI wieku prawdopodobnie osiągnęła 9 milionów. W chwili utraty niepodległości wielonarodowościowe państwo liczyło co najmniej 13-14 milionów mieszkańców, przy czym przez cały okres wspólnej państwowości z Litwą znaczną część ludności stanowiły osoby posługujące się innym językiem niż polski (w końcu XVIII wieku było ich ok. 60%). Po odzyskaniu niepodległości w granicach Polski znalazło się kilka milionów osób o innej niż polska narodowości, tak więc Polska przed II wojną światową była krajem wielonarodowościowym, gdzie mniejszości stanowiły powyżej 1/3 ludności. W okresie między 1921 rokiem a wybuchem II wojny światowej, liczba ludności wzrosła z 27,2 mln do 35,2 mln. Jednak zmiany granic Polski po wojnie oraz przesiedlenia sprawiły, że obecnie Polska jest krajem nieomalże jednolitym etnicznie. Wszystkie mniejszości narodowe łącznie nie przekraczają 3% ludności. Polacy należą do ludów słowiańskich. Posługują się językiem polskim, należącym do rodziny języków słowiańskich. Język ten jest językiem urzędowym kraju, jakkolwiek prawo gwarantuje mniejszościom narodowym używanie ich własnych języków, zwłaszcza na obszarach, gdzie występują ich większe skupiska. Według Narodowego Spisu Powszechnego (2002) 97,8% mieszkańców Polski używa w domu języka polskiego. Najbardziej popularne języki mniejszości to: niemiecki, kaszubski, ukraiński, białoruski, cygański, rosyjski, litewski i łemkowski.

Statystyki demograficzne


Według Światowej Organizacji Zdrowia (ang. World Health Organization, WHO), 2003:
- Oczekiwana długość życia w chwili urodzenia dla całej populacji: Polska zajmuje 28 miejsce w Europie (na 52, łącznie z azjatyckimi państwami b. ZSRR). W całej populacji: 75 lat, w tym: mężczyźni 71 lat, kobiety 79 lat. [http://www3.who.int/whosis/country/compare.cfm?language=english&country=pol&indicator=strMortChildMale2003,strMortChildFemale2003 WHO1]
- Pod względem oczekiwanej długości życia mężczyzn, Polska jest również na 28 miejscu w Europie. [http://www3.who.int/whosis/country/compare.cfm?language=english&country=POL&indicator=strLEX0Both2003,strLEX0Male2003,strLEX0Female2003&order_by=strLEX0Male2003&order=DESC WHO2]
- Śmiertelność chłopców poniżej 5 roku życia: 25 miejsce w Europie (9 na 1000; dziewczynki 7 na 1000). [http://www3.who.int/whosis/country/compare.cfm?language=english&country=pol&indicator=strMortChildMale2003,strMortChildFemale2003 WHO3]
- Śmiertelność dorosłych mężczyzn (15-59 lat): 20 miejsce w Europie (202 na 1000; kobiety 81 na 1000). [http://www3.who.int/whosis/country/compare.cfm?language=english&country=pol&indicator=strMortAdultMale2003,strMortAdultFemale2003 WHO4]
- Oczekiwane dalsze trwanie życia w zdrowiu osób w wieku 60 lat (2002): 28 miejsce w Europie. Mężczyźni: 17,3 lat, kobiety: 22,17 lat. [http://www3.who.int/whosis/country/compare.cfm?language=english&country=pol&indicator=strHALE60Male2002,strHALE60Female2002 WHO5]

Miasta Polski

Największym miastem Polski jest stolica - Warszawa. Inne większe miasta to:
- Łódź
- Kraków
- Wrocław
- Poznań
- Gdańsk
- Szczecin
- Bydgoszcz
- Lublin
- Katowice
- Białystok
- Gdynia
- Częstochowa :Zobacz też: miasta w Polsce, spis miast powiatowych według ludności, spis miejscowości w Polsce, Związek Miast Polskich, powierzchnia polskich miast, polskie tablice rejestracyjne (wikisource), Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce

Religie i wyznania

Ponad 34,3 miliona Polaków jest ochrzczonych w obrządku rzymskokatolickim, co stanowi prawie 89,9% populacji. W sumie, do Kościóła katolickiego (Rzymskokatolickiego, Greckokatolickiego, Ormianskiego i Neounickiego), należy ponad 34,4 miliona Polaków (90,1% populacji). Greckokatolickiego] Kościoły prawosławne liczą ponad 600 tys. duchownych i wiernych (1,6% populacji), Protestanckie i tradycji protestanckiej - ponad 149 tys. (0,4%), Starokatolickie - prawie 48 tys. (0,1%), a inne w sumie około 136,5 tys. (0,35%), z czego najliczniejszy jest Związek Wyznania Świadków Jehowy (ponad 128 tys. wiernych). Polaków bez wyznania jest ponad 2,8 miliona (7,45%). Rozpatrując powyższe statystyki pamiętać jednak należy, iż za członków poszczególnych Kościołów i związków religijnych przyjmuje się zazwyczaj osoby które w stosunek członkostwa weszły (np. poddane obrzędowi chrztu), nawet jeżeli w okresie późniejszym z niego wystąpiły. Wiarygodne dane statystyczne mogą więc zostać sporządzone wyłącznie na podstawie tego rodzaju deklaracji przystąpienia do danego Kościoła. Sprawia to na przykład, że podana tu liczba Polaków bez wyznania jest z pewnością zaniżona, a wyznawców Kościola rzymskokatolickiego - zawyżona. Dane GUS: http://www.stat.gov.pl/opracowania_zbiorcze/maly_rocznik_stat/2005/04_lud_wyz_rel.pdf Trzy z wyznań mają swoje źródła w Polsce, tzn. powstały w kraju lub w środowiskach polskich za granicą - są to mariawityzm, Kościół polskokatolicki oraz Kościół greckokatolicki.

Geografia

Kościół greckokatolicki] Kościół greckokatolicki :Zobacz więcej: Geografia Polski Granice współczesnej Polski ukształtowały się w roku 1945, po zakończeniu działań wojennych. W stosunku do 1939 roku granice państwa zostały przesunięte na zachód, kosztem obszarów położonych na wschodzie. Po 1945 roku dokonano dwóch korekt terytorialnych:
- 15 lutego 1951 - z Ukraińską SRR 480 km². Za miasta: Bełz, Krystonopol i Sokal ze złożami węgla, Polska otrzymała Ustrzyki Dolne i Lutowiska (treść umowy podano w Dz. U. 52.11.63)
- 1 stycznia 1959 - z Czechosłowacką Republiką Socjalistyczną. Za osadę Tkacze koło Szklarskiej Poręby, stację i linię kolejową, Polska otrzymała fragment obszaru leśnego. Długość granic Polski wynosi 3582 km, w tym 528 km przypada na wybrzeże Morza Bałtyckiego. Graniczy z następującymi państwami:
- od zachodu z Niemcami (467 km),
- od południa z Czechami (790 km) i Słowacją (539 km),
- od wschodu z Ukrainą (529 km) i Białorusią (416 km),
- od północy z Litwą (103 km) i Rosją (Obwód Kaliningradzki) (210 km). Polska zajmuje 9. miejsce w Europie pod względem powierzchni oraz 8. pod względem liczby ludności. W wymiarze północ-południe Polska rozciąga się na długości 649 km, to jest 5° i 50'. Powoduje to różnicę w długości trwania dnia między północną i południową częścią Polski. Latem na północy dzień jest dłuższy o ponad godzinę niż na południu, zimą — odwrotnie. W wymiarze wschód-zachód rozpiętość Polski wynosi 689 km, co w miarze kątowej daje 10° 01'. Polska leży w strefie czasu środkowoeuropejskiego, jest to czas słoneczny południka 15°. Współrzędne geograficzne skrajnych punktów Polski:
- 49°00' szer. geogr. N - szczyt Opołonek,
- 54°50' szer. geogr. N - przylądek Rozewie,
- 14°07' dług. geogr. E - łuk Odry koło Osinowa Dolnego,
- 24°08' dług. geogr. E - kolano Bugu koło Zosina. Geometryczny środek Polski znajduje się we wsi Piątek koło Łęczycy. Najstarszy (1775) obliczony geometryczny środek Europy znajduje się w Suchowoli koło Sokółki, w województwie podlaskim. Natomiast inne podawane niekiedy lokalizacje tegu punktu na terenie Polski (np. "koło Torunia", "w pobliżu Warszawy", "na wschód od Łodzi") nie maja żadnej podstawy naukowej. Przez Polskę przebiega również granica pomiędzy kontynentalnym blokiem Europy Wschodniej, a rozczłonkowaną przez morza wewnętrzne Europą Zachodnią. Najdłuższe rzeki w Polsce to:
- Wisła (1047 km)
- Odra (854 km, w tym na terenie Polski 742 km)
- Warta (808 km)
- Bug (772 km, w tym na terenie Polski 587 km) Zobacz też: polskie przejścia graniczne

Budowa geologiczna

Na obszarze Polski stykają się 3 wielkie jednostki tektoniczne: # platforma prekambryjska wschodniej Europy (wschodnia i północno-wschodnia Polska), a więc Niż Wschodnioeuropejski. # platforma paleozoiczna środkowej i zachodniej Europy (Pozaalpejska Europa Środkowa). Spod pokrywy osadowej tej platformy wyłaniają się części górotworów kaledońskich i hercyńskich (Sudety Zachodnie i Wschodnie, Góry Świętokrzyskie). # alpidy (Karpaty z Podkarpaciem).

Ukształtowanie powierzchni

Przeważającą część obszaru Polski zajmują tereny nizinne wschodniej części Niżu Środkowoeuropejskiego, a średnie wzniesienie wynosi 173 m n.p.m. Krainy geograficzne ułożone są równoleżnikowo (pasowo) przechodząc od terenów nizinnych na północy i w Polsce centralnej do terenów wyżynnych i górskich na południu. Najwyższym punktem kraju są Rysy - szczyt w Tatrach (2499 m n.p.m.), najniżej położonym punktem jest depresja Raczki Elbląskie na Żuławach Wiślanych (–1,8 m n.p.m.) Zobacz:
- Regionalizacja fizyczno-geograficzna Polski
- Krainy geograficzne w Polsce

Przyroda

Flora Polski


- rośliny chronione

Fauna


- Ptaki Polski

Ochrona przyrody


- ochrona przyrody w Polsce
- parki narodowe w Polsce
- rezerwaty przyrody w Polsce
- parki krajobrazowe w Polsce Zobacz też:
- ogrody zoologiczne w Polsce

Historia

:Zobacz więcej: Historia Polski

Krainy historyczne Polski


- Kujawy
- Łużyce (fragment - większość Łużyc należy do Niemiec)
- Małopolska
  - Podhale
  - Zagłębie Dąbrowskie
  - Żywiecczyzna
- Mazowsze
- Podlasie
- Pomorze (Zachodnie i Gdańskie)
  - Kaszuby
  - Kociewie
  - Żuławy
- Grody Czerwieńskie (fragment - większość należy do Ukrainy)
  - Ziemia chełmska
  - Ziemia przemyska
  - Ziemia sanocka
- Suwalszczyzna - dawna Jaćwież, litewska południowa Auksztota
- Śląsk
  - Dolny Śląsk
  - Górny Śląsk
  - Śląsk Cieszyński
  - Śląsk Opolski
- Warmia i Mazury
- Wielkopolska
  - Krajna
  - Pałuki
- Ziemia lubuska
- Ziemia łęczycko-sieradzka :Zobacz więcej: Województwa historyczne i aktualne

Gospodarka

Jednostka monetarna: 1 złoty = 100 groszy.

Polska w rankingach

1) Wskaźnik Rozwoju Społecznego 2005 (Human Development Index, HDI) - wskaźnik stosowany przez Program Rozwoju Narodów Zjednoczonych: Polska zajęła 36 miejsce na 177 w grupie krajów wysoko rozwiniętych. Lokaty naszych sąsiadów: Niemcy 20., Czechy 31., Słowacja 42., Ukraina 78., Białoruś 67., Litwa 39., Rosja - 62. miejsce. 2) Wskaźnik Jakości Życia 2004 (Quality of Life Index, The Economist): 48 miejsce na 111, za Panamą i Urugwajem, tuż przed Chorwacją i Turcją. [http://www.economist.com/media/pdf/QUALITY_OF_LIFE.pdf Ranking, s. 4]. 3) Wskaźnik Wolności Gospodarczej 2005 (Index of Economic Freedom, Heritage Foundation i "The Wall Street Journal"): podobnie jak większość "starej" UE, Polska została zakwalifikowana do grupy państw o "w zasadzie wolnej gospodarce" i zajęła 41 miejsce, za Japonią (39.), przed Francją (44.) i Koreą Pd. (45.) [http://www.heritage.org/research/features/index/chapters/Executive_Summary.pdf Ranking od s. 9], [http://www.heritage.org/research/features/index/downloads/Index05_EconFreedomMAP.jpg mapa wolności gospodarczej na świecie]. 4) Wskaźnik Konkurencyjności Gospodarki
- 51 miejsce w rankingu 117 państw. Światowe Forum Ekonomiczne: [http://www.weforum.org/site/homepublic.nsf/Content/Growth+Competitiveness+Index+rankings+2005+and+2004+comparisons Globalny Ranking Konkurencyjności 2005-2006]. Wzrost o 9 pozycji w stosunku do 2004.
- 57 miejsce w rankingu 60 gospodarek (państw i regionów). IMD International: [http://www02.imd.ch/documents/wcc/content/overallgraph.pdf Światowy Rocznik Konkurencyjności 2005]. 5) Wskaźnik Percepcji Korupcji 2004 (Corruption Perceptions Index 2004, Transparency International): 67 miejsce na 146. razem z Peru, Chorwacją i Sri Lanką. [http://www.transparency.org/pressreleases_archive/2004/2004.10.20.cpi.en.html Ranking] 6) Wskaźnik Zaufania Inwestorów Zagranicznych 2004 (Foreign Direct Investment Confidence Index wg firmy konsultingowej A.T. Kearney): 12 miejsce. [http://www.atkearney.com/shared_res/pdf/FDICIOct_2004_S.pdf Ranking, s. 5]. 7) Wskaźnik Globalizacji, obrazujący stopień integracji państw i społeczeństw ze światem (Globalization Index 2005, A.T. Kearney i Foreign Policy Magazine): 31 miejsce na 62. [http://www.atkearney.com/shared_res/pdf/2005G-index.pdf Ranking, s. 4] 8) Światowy Wskaźnik Rozwoju Handlu Detalicznego, określający perspektywy rozwoju handlu (Global Retail Development Index, A.T. Kearney), Polska zajmuje 27. miejsce na świecie, za Meksykiem, tuż przed Indonezją: ([http://www.atkearney.com/shared_res/pdf/GRDI2004Monograph_S.pdf Ranking s. 2]) 9) Produkt krajowy brutto
- Pod względem wielkości PKB Polska jest:
  - według jednych źródeł (2004) 24. gospodarką świata: [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/rankorder/2001rank.html World Factbook]
  - według innych źródeł (prognoza na 2005) 23. gospodarką świata: [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_GDP_%28PPP%29 ang. Wikipedia za MFW],
- PKB na 1 mieszkańca (przy zachowaniu parytetu siły nabywczej) wynosi:
  - wg jednych źródeł (2004) 12.000 USD (57 miejsce na świecie wśród niepodległych państw). [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/rankorder/2004rank.html World Factbook]
  - wg innych źródeł (prognoza na 2005): 13.275 USD (51 miejsce na świecie wśród niepodległych państw) [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_GDP_%28PPP%29 ang. Wikipedia za MFW]
- Wzrost PKB (2004): 5,3% (2005): 3,3% (prognoza). [http://www.stat.gov.pl/dane_spol-gosp/rachunki_narodowe/prod_kraj_brutto/2004/IV_04/index.htm GUS]
- W strukturze PKB (2003) udział rolnictwa wynosi 3%, przemysłu 31%, usług 66% [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/pl.html World Factbook] 10) Inflacja w 2004 wyniosła 3,5%, w 2005 1.8% (prognoza). [http://www.stat.gov.pl/wyniki_wstepne/inflacja/2004/12_04/index.htm GUS] 11) Bezrobocie (październik 2005): 17,3 %, ok. 2,5 mln osób. [http://www.stat.gov.pl/dane_spol-gosp/praca_ludnosc/mies_inf_bezrobocie/2005/0705.htm GUS]). 12) Ludność poniżej ustawowej granicy ubóstwa (2004): 19,2% [http://www.stat.gov.pl/dane_spol-gosp/warunki_zycia/sytu_gosp_domo/2004/index.htm GUS] (zobacz też: Zasięg ubóstwa w Polsce). 13) Handel zagraniczny (2004)
- Eksport: 73,78 mld USD. Eksportuje się głównie: maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy 38,4%, towary przemysłowe (surowcowe) 23,7%, różne wyroby przemysłowe 15,2%, żywność i zwierzęta żywe, w tym miody (II największy światowy producent miodu oraz I producent pyłku pszczelego),(7,6%, do: Niemiec 30,1%, Włoch 6,1%, Francji 6,0%, Wielkiej Brytanii 5,4%, Czech 4,3%, Holandii 4,3%, Rosji 3,8%.
- Import: 88,16 mld USD. Importuje się maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy 38,7%, towary przemysłowe (surowcowe) 21%, chemikalia 14%, paliwa mineralne, smary i materiały pochodne 9,1%, różne wyroby przemysłowe 8,3% (2004), z: Niemiec 24,4%, Włoch 7,9%, Rosji 7,2%, Francji 6,7%, Chin 4,6%, Czech 3,6%, Holandii 3,5%. Zobacz też: Wskaźniki makroekonomiczne dla Polski

Komunikacja


- Telekomunikacja w Polsce
- Liczba aktywnych telefonów komórkowych 25,3 mln (Raport Telecom Team 2005)
- Liczba stacjonarnych telefonów 12,65 mln (Raport Telecom Team 2005) Zobacz też: [http://wiadomosci.onet.pl/1161177,10,item.html Raport Telecom Team 2005]

Transport samochodowy

Polska nie dysponuje drogami dobrej jakości. Rozmieszczenie sieci drogowej jest nierównomierne. Najważniejsze drogi prowadzą:
- z Jakuszyc na granicy polsko-czeskiej przez Zieloną Górę, Gorzów Wielkopolski i Szczecin na przeprawę promową ze Świnoujścia do Ystad w Szwecji (E65 - DK3/S3)
- z granicy polsko-niemieckiej w Świecku przez Poznań i Warszawę do granicy z Białorusią w Terespolu i dalej do Mińska i Moskwy (E30 - DK2/A2)
- z granicy polsko-niemieckiej w Zgorzelcu przez Wrocław, Opole, Katowice, Kraków i Rzeszów do granicy ukraińskiej w Medyce i dalej do Kijowa (E40 - DK4/A4). Dużą rolę odgrywać mogą też w przyszłości:
- trasa E75 z granicy polsko-czeskiej w Cieszynie przez Katowice i Łódź na przeprawę promową z Gdańska do Helsinek, czyli planowana autostrada A1 oraz
- E67 (DK8/S8) przebiegająca przez całą Polskę - od granicy z Litwą w Budzisku do granicy czeskiej w Kudowie Zdrój. Ta 790-kilometrowa (polski odcinek) trasa ma się stać częścią tzw. arterii "Via Baltica" łączącej Finlandię, Estonię, Łotwę i Litwę z Europą Południową i Zachodnią. Drogi odgrywają duże znaczenie, ponieważ ponad 85% ładunków jest przewożonych ciężarówkami. Oprócz tego przez Polskę porusza się wiele jadących po towary do Europy Zachodniej ciężarówek z krajów wschodniej części kontynentu - Estonii, Białorusi, Litwy, Łotwy, Rosji, Ukrainy i innych państw. Zobacz też:
- autostrady w Polsce
- drogi ekspresowe w Polsce
- drogi krajowe w Polsce

Edukacja i nauka

Zobacz:
- System oświaty w Polsce
- Szkolnictwo wyższe w Polsce
- Nauka w Polsce.

Opieka zdrowotna

Zobacz: System opieki zdrowotnej w Polsce

Kultura, sztuka i środki masowego przekazu

Zobacz: Kultura Polski
- Literatura polska
- Muzyka polska
  - Polscy kompozytorzy
- Sztuka polska
  - Polscy malarze
  - Muzea w Polsce
  - Zabytki w Polsce
- Teatr polski
- Film polski
- Media polskie
  - Prasa polska
  - Polskie stacje radiowe
  - Polskie stacje telewizyjne
- Kuchnia polska
- Sławni Polacy i Polki
- Noty biograficzne - Polacy i osoby związane z Polską
- Lista światowego dziedzictwa UNESCO, patrz Polska

Sport


- Polski sport

Zobacz też


- Władcy Polski
- Zasięg ubóstwa w Polsce

Linki zewnętrzne


- [http://www.polska.pl/ Polska.pl]
- [http://www.prezydent.pl Prezydent RP]
- [http://www.kprm.gov.pl Kancelaria Prezesa rady Ministrów]
- [http://www.sejm.gov.pl/ Sejm]
- [http://www.senat.gov.pl/ Senat]
- [http://www.sn.pl/ Sąd Najwyższy]
- [http://www.trybunal.gov.pl/ Trybunał Konstytucyjny]
- [http://www.stat.gov.pl/opracowania_zbiorcze/maly_rocznik_stat/2004/dzial4/obrazy4/rys29.htm Religie w Polsce]
- [http://www.twoje-miasto.pl Portal twoje-miasto.pl]
- [http://www.panstwaeuropy.friko.pl/pe/polska.html Polska - Informacje]
- [http://europa.gery.pl/index.php?id=panstwa&ktore=polska Info o Polsce]
- [http://www.gugik.gov.pl/komisja/mapa_adm.htm mapa Polski] Kategoria:NATO Kategoria:Państwa członkowskie Unii Europejskiej als:Polen zh-min-nan:Polska ko:폴란드 ms:Poland ja:ポーランド simple:Poland th:ประเทศโปแลนด์ fiu-vro:Poola

Warszawa

Warszawa (ang. Warsaw, niem. Warschau, fran. Varsovie) jest miastem w centralnej Polsce, od 1596 stolicą Polski, a także ważnym ośrodkiem naukowym, kulturalnym, politycznym oraz gospodarczym. W Warszawie mieści się siedziba parlamentu, prezydenta i władz centralnych. Warszawa jest największym miastem Polski. Warszawa jest także stolicą województwa mazowieckiego, siedzibą najważniejszych urzędów państwowych, a także ważnym centrum gospodarczym, kulturalnym i naukowym.

Geografia

Położenie

Warszawa jest położona w środkowym biegu Wisły na Nizinie Środkowomazowieckiej (Kotlina Warszawska) na średniej wysokości 100 m n.p.m. Lewobrzeżna część miasta jest w większości położona na Skarpie Wiślanej. Na terenie miasta znajduje się kilka wzgórz, w większości sztucznie usypanych przez człowieka. Miasto rozciąga się po obu stronach Wisły, w odległości około 350 kilometrów od Karpat i Morza Bałtyckiego. [http://maps.google.com/maps?ll=52.182353,21.077271&spn=0.324773,0.836266&t=k&hl=en Warszawa z satelity]

Klimat

Klimat Warszawy jest kontynentalny wilgotny. Średnia temperatura roczna oscyluje wokół 8 stopni Celsjusza (-3 °C w styczniu i 19 °C w lipcu). Roczna suma opadów nie przekracza 550 mm a najwilgotniejszym miesiącem roku jest lipiec.

Historia

Historia Warszawy opisana jest w osobnym artykule. osobnym artykule]

Nazwa miasta

Nazwa miasta pochodzi od formy dzierżawczej imienia Warsz (skróconej formy imienia Warcisław), czyli Warszowa lub Warszewa. Popularna etymologia wywodzi nazwę od imion rybaka Warsa i wiślanej syreny Sawy.

Najważniejsze momenty

Sawy Warszawa przechodziła w swej historii różne momenty dramatyczne, w niektórych okresach miasto podupadało. Było wielokrotnie niszczone, rabowane przez najeźdźców, ponosiło dotkliwe straty materialne i ludzkie. Najważniejsze momenty historyczne to:
- przeniesienie stolicy do Warszawy
- potop szwedzki
- insurekcja kościuszkowska
- powstanie listopadowe i styczniowe
- I wojna światowa i odzyskanie niepodległości przez Polskę
- II wojna światowa i powstanie warszawskie
- odbudowa ze zniszczeń po II wojnie światowej

Znani warszawiacy

:Poniższa część artykułu przedstawia listę nazwisk znanych osób urodzonych w Warszawie lub związanych z nią. :::Zobacz też: prezydenci Warszawy prezydenci Warszawy
- Marcello Bacciarelli (1731-1818), włoski malarz, od 1765 w Warszawie
- Krzysztof Kamil Baczyński (1921-1944), poeta, legenda Powstania Warszawskiego
- Miron Białoszewski (1922-1983), poeta, prozaik i dramaturg
- Bernardo Bellotto (1721-1780), włoski pejzażysta, od 1767 w Warszawie
- Eugeniusz Bodo (1899-1943?), aktor i piosenkarz
- Juliusz Erazm Bolek (1963), poeta, prozaik, dramaturg, krytyk, dziennikarz
- Jan Brzechwa (1898-1966), poeta, satyryk i tłumacz
- Zbigniew Brzeziński (1928), doradca prezydenta Jimmyego Cartera
- Fryderyk Chopin (1810-1849), kompozytor i pianista
- Maria Curie-Skłodowska (1867-1934), badaczka radioaktywności, laureatka Nagrody Nobla
- Lucyna Ćwierczakiewiczowa (1829-1901), autorka pierwszej polskiej książki kucharskiej
- Konstanty Ildefons Gałczyński (1905-1953), poeta i satyryk
- Wojciech Gerson (1831-1901), malarz
- Aleksander Gierymski (1850-1901), malarz
- Maksymilian Gierymski (1846-1874), malarz
- Samuel Goldwyn (1879-1974), producent filmowy, jeden z twórców potęgi kina amerykańskiego
- Witold Gombrowicz (1904-1969), pisarz i dramaturg
- Stanisław Grzesiuk (1918-1963), pisarz, bard warszawskiego Czerniakowa
- Abraham Joshua Heschel (1907-1972), żydowski teolog i filozof
- Agnieszka Holland (1948), reżyser
- Adam Jarzębski (ok. 1590-1649), kompozytor i skrzypek, autor pierwszego przewodnika po Warszawie
- Jacek Kaczmarski (1957-2004), poeta i pieśniarz
- Lech Kaczyński (1949), polityk, od 18 listopada 2002 roku prezydent Warszawy
- Ryszard Kapuściński (1932), pisarz i dziennikarz
- Stefan Kisielewski (Kisiel) (1911-1991), kompozytor, krytyk i publicysta
- Krzysztof Kieślowski (1941-1996), reżyser
- Hugo Kołłątaj (1750-1812), mąż stanu, publicysta, jeden z twórców Konstytucji 3 maja
- Władysław Kopaliński (ur. 1907), leksykograf i publicysta
- Janusz Korczak (1878 lub 1879-1942), pisarz, publicysta, pedagog, obrońca praw dzieci
- Tadeusz Kotarbiński (1886-1981), filozof
- Krystyna Krahelska (1914-1944), poetka
- Leopold Kronenberg (1812-1878), bankier i przedsiębiorca, założyciel Szkoły Głównej Handlowej
- Ryszard Kukliński (1930-2004), szpieg CIA podczas zimnej wojny
- Szymon Laks (1901-1983), kompozytor
- Bolesław Leśmian (1878-1937), poeta, tłumacz
- Stanisław Herakliusz Lubomirski (1642-1702), poeta, filozof i mąż stanu, fundator licznych założeń architektonicznych w Warszawie
- Witold Lutosławski (1913-1994), kompozytor
- Adam Michnik (1946), redaktor naczelny Gazety Wyborczej, jeden z czołowych organizatorów opozycji demokratycznej w PRL
- Emil Młynarski (1870-1935), dyrygent i kompozytor, współzałożyciel Filharmonii Warszawskiej
- Jan Piotr Norblin (1745-1830), malarz
- Zygmunt Noskowski (1846-1909), kompozytor
- Andrzej Panufnik (1914-1991), kompozytor i dyrygent
- Icchok Lejb Perec (1851-1915), prozaik, poeta i dramaturg żydowski
- Bolesław Prus (1847-1912), prozaik
- Władysław Reymont (1867-1925), pisarz, laureat Nagrody Nobla
- Wacław Sierpiński (1882-1969), matematyk
- Józef Simmler (1823-1868), malarz
- Antoni Słonimski (1895-1976), poeta i publicysta
- Stefan Starzyński (1893-1943), prezydent Warszawy w okresie Kampanii wrześniowej 1939, zamordowany przez Niemców w Dachau
- Stanisław Staszic (1755-1826), działacz społeczny, filozof, pisarz i publicysta, jeden z twórców Konstytucji 3 maja
- Władysław Szpilman (1911-2000), kompozytor, pianista i autor pamiętników
- Karol Szymanowski (1882-1937), kompozytor
- Władysław Tatarkiewicz (1886-1980), filozof
- Julian Tuwim (1894-1953), poeta, tłumacz i publicysta
- Tylman van Gameren (1632-1706), niderlandzki architekt, jeden z najwybitniejszych twórców architektury warszawskiej
- Jerzy Waldorff (1910-1999), publicysta, krytyk i działacz społeczny
- Stefan Wiechecki (Wiech) (1896-1979), pisarz i dziennikarz opisujący warszawski folklor
- Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) (1885-1939), pisarz, malarz i fotograf
- Bogdan Wojdowski (1930-1994), prozaik, krytyk i publicysta
- Witold Wojtkiewicz (1879-1909), malarz

Ludność Warszawy na przestrzeni dziejów

Witold Wojtkiewicz na starej pocztówce]] pocztówce]
- 1700: 30 000
- 1792: 120 000
- 1800: 63 000
- 1830: 139 000
- 1850: 163 000
- 1882: 383 000
- 1900: 686 000
- 1925: 1003 000
- 1939: 1 300 000
- 1945: 422 000 (dane na wrzesień)
- 1956: 1 000 000
- 1960: 1 139 200
- 1970: 1 315 600
- 1975: 1 436 100
- 1980: 1 596 100
- 1990: 1 611 800
- 2003: 1 689 600 (31 grudnia)

Dzisiejsza Warszawa

Samorząd

2003 Wraz z transformacją ustroju w kraju odradza się warszawski samorząd. Po wielu publicznych dyskusjach 18 maja 1990 roku Sejm uchwala ustawę o ustroju Warszawy. 27 maja w demokratycznych wyborach samorządowych mieszkańcy Warszawy wybrali swoich przedstawicieli do siedmiu gmin-dzielnic. Na prezydenta Rada m.st. Warszawy wybrała urbanistę Stanisława Wyganowskiego, który pełnił już tę funkcję od 27 stycznia 1990 roku na mocy decyzji premiera Tadeusza Mazowieckiego. Warszawa po 56-letniej przerwie uzyskała szansę rozwoju zgodnego z wolą swoich mieszkańców. Po raz kolejny Warszawa staje się tematem obrad Sejmu, który 25 marca 1994 roku uchwala ustawę o ustroju miasta stołecznego wprowadzającą w stolicy podział na 11 niezależnych gmin. Pomimo ciągłych zmian legislacyjnych Warszawa przeżywa gwałtowny wzrost gospodarczo-inwestycyjny. W kwietniu 1995 r. zostaje uruchomione Metro Warszawskie. Powstają nowe obiekty biurowe, centra handlowe, osiedla mieszkaniowe. Miasto staje się najbardziej atrakcyjnym, w tej części Europy, miejscem inwestowania światowych kapitałów. Po kolejnej nowelizacji tzw. Ustawy Warszawskiej, Warszawa w 2002 roku stała się jednolitą gminą na prawach powiatu, która jest częścią województwa Mazowieckiego składającą się z 18 jednostek pomocniczych, tj. dzielnic. Pierwszym prezydentem Warszawy według nowego ustroju został Lech Kaczyński.

Podział administracyjny

Od kwietnia 1994 Warszawa była związkiem komunalnym 11 gmin: Warszawa-Centrum, Warszawa-Białołęka, Warszawa-Targówek, Warszawa-Rembertów, Warszawa-Wawer, Warszawa-Wilanów, Warszawa-Ursynów, Warszawa-Włochy, Warszawa-Ursus, Warszawa-Bemowo, Warszawa-Bielany. W wyniku reform wprowadzonych przez tzw. Ustawę warszawską, od 27 października 2002 Warszawa stanowi tylko jedną gminę na prawach powiatu. Dotychczasowe gminy mają status dzielnic. Ponadto granice Warszawy poszerzyły się o niezależną dotychczas gminę Wesoła. Obecnie Warszawa podzielona jest na 18 okręgów administracyjnych zwanych dzielnicami. Każda z nich posiada ograniczone kompetencje samorządowe: Wesoła Wesoła Najważniejszymi miejscowościami podmiejskimi są: Wesoła
- Pruszków (53 000)
- Legionowo (50 600)
- Otwock (44 000)
- Wołomin (36 500)
- Nowy Dwór Mazowiecki (27 518)
- Piaseczno (25 200)
- Grodzisk Mazowiecki (24 900)
- Piastów (23 700)
- Marki (19 000)
- Ząbki (20 363)
- Zielonka (16 454)
- Radzymin (18 398)
- Kobyłka (16 300)
- Ożarów Mazowiecki (10 663)
- Brwinów (11 500)
- Milanówek (15 000)
- Konstancin-Jeziorna (16 800)
- Józefów (14 800)
- Sulejówek (17 600)
- Raszyn (gmina 19 000)
- Łomianki (13 600) Zobacz również: aglomeracja warszawska

Prezydent

Prezydent m. st. Warszawy jest wybierany bezpośrednio przez mieszkańców stolicy na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz.U.02.113.984), jednak jego zastępcy nie pochodzą z wyboru. Do prerogatyw prezydenta należą m.in. zarządzanie własnością miejską oraz nadzorowanie pracy wszystkich podległych mu samorządów dzielnicowych - zakres obowiązków określa tzw. Ustawa warszawska z 15 marca 2002 r.(Dz.U.02.41.361). Obecnym prezydentem Warszawy jest Lech Kaczyński.

Rada Miasta

Ustawa warszawska zniosła poprzednio istniejące gminy i ustanowiła w Warszawie jeden organizm miejski na prawach powiatu miejskiego, zarządzanego przez Radę Miasta. W jednoizbowej Radzie Miasta Warszawy zasiada 60 rajców. Wybierani są w wyborach bezpośrednich i proporcjonalnych co cztery lata. Podobnie jak większość innych organów samorządu, Rada Miasta dzieli się na komisje, których zadaniem jest nadzór nad poszczególnymi dziedzinami życia. Decyzje Rady podejmowane są zwykłą większością głosów, a następnie przesyłane Prezydentowi do akceptacji. Jeśli prezydent zawetuje uchwałę, Rada Miasta ma 30 dni na rozpatrzenie veta oraz przyjęcie poprawek większością 2/3 głosów. Każda z 18 dzielnic Warszawy posiada własną Radę dzielnicy. Pełnią one funkcje doradcze oraz zarządzają szkołami i własnością miejską na podległym im obszarze. Na czele Rady stoi Przewodniczący, ponadto wybiera ona burmistrza spośród kandydatów przedstawionych przez prezydenta.

Demografia

burmistrz burmistrz Na dzień 30 września 2003 Warszawę zamieszkiwało 1.689.648 osób, w tym 908.814 kobiet i 780.834 mężczyzn. W poszczególnych dzielnicach liczebność mieszkańców przedstawiała się nastepująco:
- Mokotów - 231.552
- Praga Pd - 187.845
- Wola - 146.328
- Ursynów - 137.716
- Bielany - 137.270
- Śródmieście - 136.956
- Targówek - 123.232
- Bemowo - 105.030
- Ochota - 93.192
- Praga Pn - 74.304
- Białołęka - 64.010
- Wawer - 63.297
- Żoliborz - 50.934
- Ursus - 44.312
- Włochy - 39.405
- Rembertów - 21.751
- Wesoła - 18.482
- Wilanów - 14.032 Najgęściej zaludnione było Śródmieście (8772 osób/km²), a najrzadziej - Wilanów (355 osób/km²). Średnia dla całego miasta to 3258 osób/km².

Transport

2003 Pomimo zniszczeń powstałych w wyniku II wojny światowej, powstania warszawskiego i powojennych rozbiórek już odbudowanych kamienic, jedynie kilka ciągów komunikacyjnych zostało poszerzonych i dostosowanych do dużego natężenia ruchu samochodowego. Dlatego jednym z głównych zadań miasta jest rozwój sieci transportu miejskiego, która może stać się alternatywą dla prywatnego transportu samochodowego. powstania warszawskiego

Tranzyt

Warszawa nie posiada obwodnicy, a większość ruchu na osi wschód-zachód odbywa się przez środek miasta. Obecnie trwają prace nad dwiema takimi obwodnicami. Pierwsza z nich - Obwodnica Etapowa Warszawy - ma prowadzić ruch tranzytowy ulicami przelotowymi w odległości około 10 kilometrów od centrum. Jej elementami są dwa mosty: Most Toruński (Gen. Grota-Roweckiego) i nowooddany Most Siekierkowski. Most Siekierkowski Druga z obwodnic ma stać się częścią autostrady A2 (Berlin-Moskwa) oraz drogi ekspresowej S7 (Gdańsk-Kraków). Aktualnie toczą się dyskusje na temat przebiegu planowanej autostrady. Najprawdopodobniej, mimo protestów części mieszkańców, zostanie ona poprowadzona w tunelu pod południową dzielnicą miasta - Ursynowem. Jej oddanie do użytku planowane jest na lata 2008-2010. Patrz: Główne ciągi komunikacyjne Warszawy

Lotniska

Warszawa posiada jeden międzynarodowy port lotniczy Warszawa-Okęcie, zlokalizowany zaledwie 10 km od ścisłego centrum miasta. Obsługuje on ponad 6 milionów pasażerów rocznie oraz ponad 60 połączeń krajowych i zagranicznych dziennie. Jest to obecnie największy port lotniczy w Polsce. Aktualnie toczą się rozmowy na temat otwarcia drugiego portu lotniczego dla Warszawy. Najprawdopodobniej zostanie on przystosowany z istniejących już lotnisk wojskowych na północ lub zachód od miasta. Istnieje także aktywnie używane lotnisko Warszawa-Babice (znane wśród warszawiaków jako lotnisko na Bemowie). Korzysta z niego Aeroklub Warszawski, Lotnicze Pogotowie Ratunkowe, a także wielu właścicieli mniejszych samolotów i śmigłowców prywatnych.

Komunikacja miejska

System komunikacji miejskiej w Warszawie składa się z linii autobusowych, tramwajowych oraz metra. Wszystkie zrzeszone są w [http://www.ztm.waw.pl/index.php Zarządzie Transportu Miejskiego]. Dodatkowe linie, głównie podmiejskie, zarządzane są przez firmy prywatne.

Autobusy

Warszawa ma około 2.603 kilometrów linii autobusowych, po których kursuje 1.659 autobusów. Głównym węzłem komunikacyjnym jest przystanek Dworzec Centralny, który jest też głównym punktem przesiadkowym miasta. ZTM prowadzi obecnie 176 linii autobusowych, z czego 14 kursuje między północą a godziną 5 rano. Dodatkowe linie otwierane są z okazji świąt. Najczęściej kursuje linia E-4, która w porannym szczycie co 3 minuty łaczu os. Nowodwory ze stacją metra Pl. Wilsona. Autobusy stacjonują w zakładach T6 "Redutowa", T7 "Woronicza", T9 "Chełmska", T10 "Ostrobramska", T11 "Kleszczowa", oraz T13 "Stalowa". Warszawskie linie autobusowe obsługiwane są równiez przez ajentów, którzy wykonują kursy na zlecenie ZTM. Ajentami są PKS Grodzisk Mazowiecki oraz firmy Mobilis, Connex oraz ITS Michalczewski. Wszystkie należące do ZTM linie autobusowe mają trzycyfrowe numery. Pierwsza cyfra numeru oznacza rodzaj linii:
- 1.. - linie zwykłe
- 2.. - linie specjalne (zastępcze, cmentarne itp.)
- 3.. - linie zwykłe okresowe
- 4.. - linie przyśpieszone okresowe
- 5.. - linie przyśpieszone
- 6.. - linie nocne
- 7.. - linie podmiejskie
- 8.. - linie podmiejskie okresowe Występują także linie ekspresowe, które wyjątkowo zamiast trzech cyfr mają literę "E-" oraz numer.

Tramwaje Warszawskie

Pierwszą linię tramwajową otwarto w Warszawie 11 grudnia 1866. 26 marca 1908 wszystkie linie tramwajów konnych zostały zelektryfikowane. W okresie międzywojennym tramwaje znacjonalizowano i wybudowano wiele nowych linii, które jednak uległy zniszczeniu w latach II wojny światowej. Po wojnie część z nich odbudowano, jednak większość uległa likwidacji. Obecnie spółka Tramwaje Warszawskie posiada 863 wagony i około 470 kilometrów torów. Po Warszawie jeździ na stałe 29 linii, z czego jedna nocna. Dodatkowe linie działają w okresie ważnych świąt (jak na przykład linie cmentarne w okresie Wszystkich świętych).

Trolejbusy

Ostatnia Warszawska linia trolejbusowa (linia 51) z Dworca Południowego (obecnie stacja metra "Wilanowska") do Piaseczna, została skasowana w 1995.

Metro i Szybka Kolej Miejska

Szczegółowy opis warszawskich kolei podziemnych znajdziesz w artykule Metro Warszawskie. Szczegółowy opis warszawskiej szybkiej kolei miejskiej znajdziesz w artykule Warszawska Szybka Kolej Miejska.

Kolej

Warszawska Szybka Kolej Miejska Pierwszą linię kolejową w Warszawie otwarto 1849 (Kolej warszawsko-wiedeńska). Dziś Warszawa jest jednym z najważniejszych węzłów komunikacji kolejowej w Polsce. Najważniejszym z warszawskich dworców jest Warszawa Centralna. Oferuje on połączenia ze wszystkimi miastami kraju i większością większych ośrodków miejskich w Europie. Miasto posiada także pięć większych dworców kolejowych:
- Warszawa Centralna
- Warszawa Gdańska
- Warszawa Wileńska
- Warszawa Wschodnia
- Warszawa Zachodnia oraz kilkadziesiąt mniejszych stacji. Linia łącząca trzy najważniejsze dworce (Warszawa Centralna, Wschodnia i Zachodnia) prowadzi przez tzw. Tunel Średnicowy oraz Most Średnicowy na Wiśle. Od lat 60-tych XX wieku istnieją plany przekształcenia tej linii w dodatkową linię metra.

Sport

Warszawa posiada dwa pierwszoligowe kluby piłkarskie oraz kilka mniejszych klubów sportowych. Najważniejszymi z nich są Legia Warszawa oraz Polonia Warszawa. Poniższa lista przedstawia najważniejsze warszawskie kluby sportowe oraz dyscypliny, w jakich odnoszą największe sukcesy:
- Legia Warszawa - piłka nożna (I liga), koszykówka, szermierka, siatkówka
- Polonia Warszawa - piłka nożna (I liga), koszykówka, szachy, lekkoatletyka
- Warszawianka - piłka ręczna, pływanie
- Gwardia Warszawa - piłka nożna (IV liga), boks
- AZS AWF Warszawa - piłka ręczna
- AZS Politechnika Warszawa - siatkówka
- MKS MDK Warszawa - siatkówka, szachy
- WKM Warszawa - żużel
- MOS Wola Warszawa - siatkówka
- Warsaw Eagles - futbol amerykański Warszawa posiada także tor wyścigów konnych Służewiec, kilka krytych lodowisk, tor łyżwiarski Stegny, kilkadziesiąt całorocznych basenów, kortów tenisowych oraz kilkaset mniejszych i większych hal sportowych. Jedyny duży stadion w Warszawie (Stadion Dziesięciolecia) obecnie wykorzystywany jest jako targowisko.

Kultura

Muzyka

W Warszawie mieści się Filharmonia Narodowa. W mieście brak odpowiedniej hali koncertowej, stąd duże koncerty muzyczne urządza się głównie w Sali Kongresowej; odbywały się także w hali Torwaru (Pat Metheny), na stadionach Gwardii (Tina Turner, Sting, Roger Waters, Joe Cocker, Metallica, Aerosmith) i Legii (Deep Purple), na służewieckim torze wyścigów konnych (U2, Depeche Mode) czy na lotnisku na Bemowie (Michael Jackson), a mniejsze w teatrach np. w Teatrze Muzycznym Roma (King Crimson, Suzanne Vega, Jaromir Nohavica).

Teatr

W Warszawie znajduje się około 30 większych stałych teatrów. Wśród nich najważniejsze są Teatr Narodowy (założony w 1765) oraz Teatr Wielki w Warszawie ([http://www.teatrwielki.pl]) (założony w 1778). Szczególne uznanie zdobył TR Warszawa (dawniej Teatr Rozmaitości), który jest organizatorem eksperymentalnych przedstawień w scenerii miasta w ramach projektu Teren Warszawa. W ostatnich latach miasto przyciąga także wielu artystów spoza głównych prądów w sztuce teatralnej. Ich działalność skupia się głównie wokół lokalnych domów kultury oraz prywatnych klubów. Latem teatry w Warszawie sa w większości zamknięte, w tym czasie odbywa się za to Konkurs Teatrów Ogródkowych.

Muzea i galerie

W Warszawie mieści się wiele muzeów i galerii sztuki, tak państwowych, jak i prywatnych. Do najważniejszych należą: Zachęta, Centrum Sztuki Współczesnej oraz Muzeum Wojska Polskiego. Do największych należy Muzeum Narodowe oraz jego filie: na Zamku Królewskim oraz w pałacu wilanowskim. Od 31 lipca 2004 otwarte jest Muzeum ([http://www.1944.pl]) Powstania Warszawskiego. Wkrótce na Muranowie ma powstać Muzeum Historii Żydów Polskich.

Edukacja

Warszawa jest największym ośrodkiem akademickim w Polsce. Swą siedzibę mają tu cztery największe uczelnie w kraju, a także ponad 62 mniejsze. Do największych warszawskich uczelni należą:
- Uniwersytet Warszawski
- Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
- Politechnika Warszawska
- Wojskowa Akademia Techniczna
- Szkoła Główna Handlowa
- Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego
- Akademia Medyczna Studenci oraz uczniowie szkół wszystkich szczebli stanowią około 29,2% populacji Warszawy. Ich liczba w 2002 przekroczyła 500 000, z czego ponad 255 000 stanowią studenci szkół wyższych.
- Pełna lista uczelni warszawskich

Sądy

Informacje o sądach mających siedzibę w Warszawie znajdują się w artykule Sądy w Warszawie

Handel

Sądy w Warszawie Warszawa, a w szczególności warszawskie Śródmieście, należy do najważniejszych centrów biznesu w Europie Środkowej. W 2003 zarejestrowanych było 268.307 firm, a inwestorzy zagraniczni inwestowali w mieście ponad 650 milionów Euro rocznie. Dzięki korzystnym warunkom inwestycyjnym Warszawa produkuje ponad 4,1% polskiego PKB. Samo miasto w 2003 przyniosło 5 162 324 złotych zysku, a bezrobocie spadło tu do poziomu 6,5%.

Przemysł

Po II wojnie światowej, władze komunistyczne zdecydowały o odbudowie Warszawy jako ważnego centrum przemysłu ciężkiego. W mieście otwarto kilkadziesiąt wielkich fabryk, z których do najważniejszych należały Huta Warszawa, ZPC Ursus oraz Fabryka Samochodów Osobowych (FSO).

Instytucje

W Warszawie jako stolicy i największym mieście Polski mieszczą się główne siedziby ministerstw, wielu urzędów centralnych oraz ogólnopolskich i regionalnych instytucji, takich jak:
- Sąd Najwyższy
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Najwyższa Izba Kontroli
- Narodowy Bank Polski
- Giełda Papierów Wartościowych
- Główny Urząd Statystyczny
- Telewizja Polska
- Polskie Radio a także ambasady i konsulaty.

Ważniejsze miejsca i zabytki wg dzielnic

konsulaty konsulaty konsulaty konsulaty konsulaty konsulaty konsulaty konsulaty Najdłuższa ulica w Warszawie to ulica Puławska - 10 km, a najdłuższa trasa komunikacyjna to trasa W-Z - również 10 km. Najdłuższy tunel drogowy w Polsce - tunel Świętokrzyski (930m). Najdłuższy dom mieszkalny to dom przy ulicy Kijowskiej (508 m), najwyższa budowla to Pałac Kultury i Nauki (234 m).
- Śródmieście
  - Stare Miasto
    -